آسیب شناسی صنایع دستی در مصاحبه با یک استاد قلمزنی

0
692

هنر و به خصوص هنرهای صنایع دستی اگر تحت مدیریتی شایسته وتوانمند درآیند همانند معدنی از طلا می توانند برای یک کشور ثروت و کارآفرینی کنند. ایران  کشور باستانی و تاریخی دنیا در این  عرصه از هنرهای مختلفی برخوردار است که قلمزنی یکی از مشهورترین و محبوبترین آنهاست  هنری که متاسفانه به دلیل  برخی بی تدبیری ها و مدیریت های غلط دولت ها درعرصه صنایع دستی،‌ هنوز نتوانسته ایم آن طور که باید و شاید به جایگاه مطلوبی در این هنر ماندگار و زیبا برسیم.

درهمین رابطه با محمدرضا رحمانی استاد قلمزن اصفهانی به گفت وگو نشستیم. وی از هنرمندانی است که  هنر قلمزنی را نسل اندر نسل به ارث برده است  و با تلاش و کوشش خود به چنان جایگاهی در عرصه قلمزنی دست یافته که کار و امضایش به یک برند بین‌المللی تبدیل شده است.

  • در ابتدا  کمی درباره جایگاه صنایع دستی اصفهان در عرصه هنر صحبت بفرمایید. 

اصفهان همواره به عنوان قطب صنایع دستی ایران مطرح شده است. براساس آخرین آمار معاونت هنرهای سنتی و صنایع دستی کشور، در حال حاضر ۲۹۲ رشته در ۱۸ گروه (بدون احتساب فرش) در سراسر کشور طبقه بندی شده اند که در استان اصفهان بیش از ۱۹۶ رشته شناسایی شده که  به عنوان اولین استان کشور هم از لحاظ تعدد و هم از لحاظ تنوع در این حوزه شناخته می شود. از مهمترین رشته های موجود می توان به:  قلمزنی، خاتم سازی، میناسازی،  قلمکارسازی ، کاشی سنتی ، سفال و سرامیک، مینیاتور، فیروزه کوبی، ملیله سازی، منبت چوب، معرق چوب،  گره چینی، گلیم بافی و … اشاره کرد. این استان با بیش از ۹۰۰۰ کارگاه انفرادی و گروهی و وجود  بیش از ۱۵۰۰۰ هنرمند و صنعتگر در استان از لحاظ جمعیت شغلی نیز به عنوان اولین استان کشور شناخته می شود.

  • بعد از مناقشه میان روسیه و ترکیه، توریست های روسیه که گفته می شود حدود ۴ میلیون تن بودند که هر ساله به ترکیه می رفتند، به ایران و به ویژه اصفهان تمایل نشان دادند و بسیاری از آنها ایران را مقصد توریستی خود انتخاب کردند، با توجه به این که شما با  گردشگران سر وکار دارید این خبر را تایید می کنید واقعا همین گونه بوده است؟

البته براساس آمارهای منتشر شده در سال ۲۰۱۳ از مجموعه  ۵۰۰ میلیون گردشگری در جهان سهم کل ایران فقط ۴ میلیون  بوده است. ناگفته نماند تعداد  توریست های اصفهان  در چندماه اخیر نسبت به سال های قبل بیشتر بوده  ولی نه به اندازه ای که گفته می شود فقط ۴میلیون  توریست از روسیه  داریم.

  • چقدر سیاست های اقتصادی دولت یازدهم در بحث صنایع دستی موفق بوده؟

با توجه به  افزایش حدود۷تا۶ درصدی میزان  حمایت نسبت به سال های اخیر میزان رونق صنایع  دستی به خارج از کشور نیز بهتر شده است، ولی در زمینه تبلیغات و سازمان دهی و رسیدگی به مشکلات و مسایل تولیدکنندگان صنایع دستی که بخش مهمی بر بهبود و افزایش صنایع دستی  می باشد متاسفانه تدبیری اتخاذ نشده است.

  • از آنجا که  سایه سنگین حضور چینی ها بر اغلب تولیدات  داخلی ما سایه افکنده آیا در عرصه قلمزنی هم آثار چینی وجود دارد؟

چین و کشورهای دیگر در مدیریت  تولیدات خود  و نوع  مصرف  در ایران،  از ما سوءاستفاده می کنند و درهمه زمینه ها حتی ابزار اولیه دینی ما  مانند مهر، تسبیح، جانماز و چادر هم وارد شده اند؛ درحالی که برای خودشان اصلا کاربردی ندارد ولی اقدام به  تولید، توزیع و سودآوری برای خود می کنند.  ایران به دلیل استفاده و شناخت خیلی بهتر می تواند تولید  کند. ولی با کمال تاسف مسئولان در امر کنترل واردات بسیار کوتاهی می کنند دیگر از واردات  اجناس تزیینی و لوکس  که کیفیت  و  اصالت  ندارد هیچ توقعی نیست.

قلمزنی

  • پیشنهادات شما به مسئولان در مورد نجات هنر اصیل و قدیمی قلمزنی چیست؟

در زمینه  تبلیغات در ایران و جهان فعالیت بیشتری داشته باشیم. ایجاد نمایشگاه های متعدد نه فقط برای تاجران،  بلکه  حمایت در زمینه  هزینه های نمایشگاهی که برای تولید کنندگان مقرون به صرفه  نیست و از شرکت دادن  آنها در نمایشگاههای داخلی و خارجی برای جذب بازدید کنندگان که در آشنایی و تبلیغ  و فروش بسیار موثر است. چون  حتی در کشور خود  ما خیلی از مردم  با هنر قلمزنی و هنرهای دیگر آشنایی ندارند. با توسعه  در صنایع  دستی می توان  بهترین فضای اشتغال را ایجاد کرد  و هم کسب درآمد داشت.

  • به عنوان یک استاد کار توصیه شما به کسانی که می خواهند   قلمزنی را یاد بگیرند چیست؟

هنر قلمزنی بسیار خوب و لذتبخش  وماندگار است، اما  اول باید قلمزنی را  به عنون یک هنر اصیل نگاه کرد و بعد از آن  در قالب شغل؛ چون هنر قلمزنی کاری است که تماما با دست انجام می شود  و تولید  کار خوب و زیبا زمان  زیادی لازم دارد.

  • قلمزنی به عنوان هنر به درد خانم ها بیشتر می خورد یا آقایان و آیا می شود روی قلمزنی به عنوان یک شغل خانگی پر در آمد مثل قالیبافی برای خانم های خانه دار حساب کرد؟

 هنر قلمزنی کاری سنگین است و بیشتر هنری مردانه تلقی می شود چون برای آنها راحت تر است اما خانم هایی هم هستند  که در این زمینه  کار می کنند و آثارخوبی هم داشته اند. این هنر به عنوان شغل بسیار عالی است.

  • وضعیت آموزش قلمزنی را چگونه می بینید؟ آیا تخصصی و درست هست؟

وضعیت آموزش قلمزنی در سطح بسیار پایینی است  زیرا استاد کاران خوب و حرفه ای کمتر در زمینه  آموزش اقدام می کنند و از نظر اقتصادی هم برایشان مقرون به صرفه نیست.

  • آیا کشوری در سطح جهان هست که رقیب هنر قلمزنی ما باشد؟

  تا جایی که من اطلاع و شناخت دارم در کشورهای دیگر هنر قلمزنی نداریم؛ شاید هم باشد ولی من در جریان نیستم.

  • چقدر بازار برای جذب توریست وجود دارد؟

توریست‌ها خیلی این هنر را دوست دارند و استقبال می‌کنند اما عیب بزرگی وجود دارد و آن‌هم این است که لیدرها تنها با چند نفر خاص کار می‌کنند  توریست‌ها را پیش آنها می‌برند  وقتی توریست خرید کرد و رفت،‌ باید ۲۰ درصد از سود را به لیدر  بدهند این دلالی لیدرها هم هست که توریست را کنترل می‌کنند.

  • آیا قلمزنی در سبد هدایای مسئولان ما به مقامات کشورهای جهان هست و اصولا چنین کاری چه مزایایی دارد؟

 متاسفانه مسئولان اگر هدایایی هم تهیه می کنند از کارهای بسیار سطح پایین انتخاب می کنند که مناسب  برای تبلیغات در جهان و به مقامات کشورهای دیگر نیست؛ درصورتی که اگر این  کار به صورت  صحیح انجام گیرد  بسیار زیاد درتبلیغات و فروش در دنیا اثر دارد. چون  سران کشورهای دیگر وقتی استفاده کنند خودش تبلیغ و معرفی است  و تاثیر زیادی دارد.

منبع: فرهنگ نیوز

ارسال دیدگاه

Please enter your comment!
Please enter your name here