مصاحبه با علی رییسی، رفوگر و کارشناس فرش

1
550

گفته اند « قالی جادو» آدم را به سیاحت جهان می برد؛ اما بهتر این است که بگوییم این «جادوی قالی» است که آدم را به سیاحتی تمام نشدنی در خود می برد. سخن از فرش و فرش بافی که می‌شود، یک جهان سخن پیرامون یک هنر ناب و اصیل و نقش و نگارهایی که هر چشم هنرمندی را نوازش می‌دهد. چه داستان ها که در آن نهفته است و در واقع یکی از بهترین هنرهایی است که در کشورمان ایران به دست با کفایت هنرمندان به جهانیان عرضه شده است. در این زمینه مصاحبه ای خواندنی و پر نکته داریم با یکی از همین هنرمندان خوش ذوق و متعهد که در جمعه بازار پروانه حضور دارند.

آقای رئیسی چند سال است که به این هنر اشتغال دارید و چگونه وارد این کار شدید؟

بنده علی رئیسی مدت ۲۳ سال است که به این هنر و حرفه مشغولم و از زمانی که یادم می آید کار خانوادگی ما فرش بافی بود. همیشه مادرم را در حال فرش بافتن می دیدم و عشقی که به این کار داشت. از همان ابتدا به این هنر علاقمند شدم و تاکنون در این حرفه به کار مشغولم، و هر هفته جمعه ها نیز در جمعه بازار پروانه غرفه دارم.

در مورد انواع فرش هم مختصری برایمان بفرمایید؟

هر شهر و هر روستا در ایران فرش دستباف به سبک و نقشه های اصیل و آداب منطقه ای خود تولید می کرده. در واقع فرش هر روستا و شهر پرچم صنایع آن شهر و روستا می باشد و کارشناسان فرش از روی رنگ، نقشه و بافت فرش، منطقه ی بافت آن را حدس می زنند. هر منطقه ای سبک بافت خود را دارا می باشد. بعضی از شهرها و روستاها ریزبافت بعضی درشت بافت هستند و طرز دارقالی و قرار گرفتن آن نیز با یکدیگر فرق می کند.

تفاوت انواع فرش از لحاظ بافت و نقشه و رنگ چگونه است؟

فرش عشایری و کوچ نشینی بیشتر به لحاظ حضور عنصر طبیعت در زندگی آنها  از محیط اطراف مثل حیوانات، گلها و گیاهان سرمنشأ می گیرد. فرش عشایری بیشتر از پشم گوسفند است و رنگ آن را بیشتر از پوست انار، گردو، رُناس و دیگر رنگ های طبیعی که وجود دارد استفاده می کنند.

در بافت زیلو از دستگاه‌های بافت دستی بهره می‌برند و در گلیم بیشتر از قلاب استفاده می‌شود. جاجیم قدیمی تر از زیلو می باشد و برای لباس و کفش و غیره به کار می رفته است. جاجیم جایگاهی همانند پارچه ی امروزی را در قدیم داشته است. گبه هم بافتش همانند فرش است با این تفاوت که بافت آن درشت تر و هر شهری گبه‌ی مخصوص خود را دارد. گبه بافی در برخی از نقاط ایران مرسوم بوده است. استان فارس، استان خراسان، چهارمحال و بختیاری و بیشتر در استان‌هایی که کوچ نشین ها در آن رفت و آمد دارند.

گبه نقشه‌ی خاصی ندارد و بیشتر ساده بافی بوده است و از نقوش طرح دار بهره گرفته اند. گبه از لحاظ طبی نیز بسیار مفید است و همانند فرش های دستباف در زمستان گرم و در تابستان خنک است. برخی از پزشکان برای افرادی که کمردرد و پا دردهای عضلانی دارند استراحت بر روی گبه را پیشنهاد می‌کنند. فرش‌های دست‌باف کمترین الکتریسته را تولید می‌کنند و باعث آرامش اعصاب و روان می‌گردد.

چند نوع نقشه ی فرش داریم؟

لچک ترنج، ماهی درهم، نقشه افشان، بته ترمه

روستایی بافی: خشتی، قابی، درختی چهارفصل، قشقایی، عشایری، بلوچی و ترکمنی

شما بعنوان کارشناس فرش علت ثبت جهانی فرش چهارمحال و بختیاری را چه می‌دانید؟

فرش بختیاری از لحاظ مواد اولیه و رنگ آمیزی و استفاده کردن از رنگ های طبیعی از کیفیتی بسیار بالا برخوردار است. در جهان نیز زبانزد همگان می باشد.

شیوه‌ی نگهداری فرش دستباف چگونه است؟

فرش دستباف همانند موجودات زنده می ماند. اگر شما فرش را در زیرزمین و یا گوشه ای جمع بگذارید و اکسیژن به آن نرسد اصطلاحا بید می زند و از بین می‌رود. جهت استفاده از فرش این نکته را باید مورد توجه داشت که در یک جای ثابت نباشد و هر ۶ ماه یکبار فرش جابه جا شود و به سر و ته پهن شود و پاخور و جهت خواب آن عوض شود. فرش هایی که به صورت لوله و در کناری قرار دارند هر ماه یا دو ماه یک بار در معرض تابش نور خورشید قرار بگیرند.

رفوکاری چیست؟

ترمیم فرش از زمانی که فرش تولید می شده مدنظر بوده است. هنرمندان بسیاری با ظرافت و تبحری خاص به کار رفوکاری مشغول بوده اند. متاسفانه در حال حاضر به خاطر رکود و عدم توجه به این هنر بسیاری از اساتیدی که به این حرفه اشتغال داشته اند به کارهای دیگری روی آورده اند.

در پایان هر صحبتی که لازم می دانید در خصوص فرش و فرشبافی باید گفته شود بفرمایید؟

گذشتگان ما به فرش اهمیت فراوان می دادند. اما امروزه هنر فرش و فرش بافی جایگاه خود را از دست داده است. کسانی از کشورهای افغانستان و پاکستان به ایران می آیند و فرش های دستباف را از دست واسطه هایی که هیچ شناختی نسبت به فرش ندارند خریداری می‌کنند و به صورت ضایعاتی می فروشند. امسال که رهبر معظم انقلاب آن را سال اقتصاد مقاومتی نامیده اند، جا دارد که مسئولان نگاهی کارشناسانه به این هنر داشته باشند و معضلات موجود را برطرف نمایند، و این اقتصاد ملی را به جریان بیاندازند. مسئولان با هنرمندان دوست باشند و به آنها بها دهند.

حامد هامون – خبرنگار نشریه بازارپروانه

1 نظر

ارسال دیدگاه

Please enter your comment!
Please enter your name here